Jestem Ještěd #2

IMG_1721Witam ponownie, tym razem we własnej osobie. Jestem Ještěd i widzę, że zainteresowanie mną rośnie, ale przyznam, iż nie zawsze tak było.

Początki turystyki górskiej
Gdzieś tak w połowie XIX stulecia Florian i Barbara Haslerovie z Górnego Hanychova postanowili rozkręcić interes u mnie, na górze. Zaczęli sprzedawać świeże przekąski i napoje z przyniesionych wcześniej zapasów. Trzy lata później na podobny pomysł wpadł leśnik Hebelt. Haslerovie, nie dając za wygraną, postanowili zbudować chatę, z związku z czym mieli w ofercie również nocleg. I tak oto rozpoczęła się, trwająca do dzisiaj, ekspansja turystyczna mojego wierchu.

Nowe schronisko
Stare schronisko przestało służyć w roku 1868, jednakże niebawem zastąpiono je nowym, częściowo kamiennym, finansowo wspartym przez wielu czołowych libereckich obywateli. Na poniższej rycinie możecie sami zobaczyć, że coś już na mnie było.

10 b

Ja od północy. 1874 r. Źródło.

Wieże widokowe na szczycie
Natomiast w maju 1876 r. na wierzchołku została postawiona drewniana wieża widokowa. Ta, 5-metrowa konstrukcja była pierwszym tego typu obiektem w tamtych czasach na terenie Czech i przetrwała do lipca 1889 r. (jeszcze tego samego roku została postawiona nowa wieża– wysoka na 8 metrów).

Kolejna przebudowa – hotel
W 1885 r. Niemieckie Stowarzyszenie Górskie (cz. Německý horský spolek pro Ještědské a Jizerské hory, DGV), przebudowało schronisko, by przystosować je dla 200 osób. DGV zapłaciło sporo za inwestycję, gruntu pod hotel jednakże nie posiadł na własność, ale miał go na 50 lat dzierżawy od hrabiego Clam-Gallas.

31

Rozhledna z roku 1889 a hostinec na Ještědu (pol. Wieża widokowa z roku 1889 i gościniec na Ještědzie). Źródło.

Liberecka firma Gustav Sachers a synové zaprojektowała kamienny budynek na podobieństwo średniowiecznego zamku, jednakże Górskie Stowarzyszenie na taką znakomitą budowlę nie miał wystarczających środków oraz zgody ze strony właściciela tych posiadłości.

29

Pohled z dálky na Ještěd (pol. Widok z daleka na Ještěd). 1899 r. Źródło.

30

Chata pod vrcholem Ještědu (Schronisko pod wierzchołkiem Ještědu). 1903 r. Źródło.

18

1909 r. Źródło.

Nowy hotel górski jednak powstał, ale już według planów libereckiego architekta Schäfera. Kamień węgielny został położony w czerwcu 1906 r. i już pół roku później hotel został uroczyście otworzony. Na parterze była wielka sala towarzyska dla więcej niż 100 gości, hotel miał 23 pokoje i noclegownię, taras dla 50 osób i 23-metrową wieżę widokową. Restauracja na szczycie Ještědu należała wszak do najlepszych w okolicy, od samego początku była ona w dzierżawie Ladislava Grunda, byłego szef hotelu „Zlatý Lev” (pol. „Złoty Lew”), kiedy to w 1906 r. uzyskał od samego cesarza Franciszka Józefa I odznaczenie z brylantami.

Zmiana właściciela i kolej linowa
W dobrej sytuacji, ze względu na napływ odwiedzających, Stowarzyszenie Górskie w roku 1933 według ówczesnego rozporządzenia musiało mnie oddać w własność wykonawcy kolejki linowej, czyli kolei linowych (ČSD) i w taki oto sposób stałem się własnością państwa. A tu Kabinová lanová dráha na Ještěd.

32

Restaurace na Ještědu (pol. Restauracje na Ještědzie). 1920 r. Źródło.

Czasy powojenne
Po II wojnie światowej hotel stał się majątkiem Klubu Czeskich Turystów, później przeszedł pod przedsiębiorstwo hotelu i restauracji. Od roku 1959 służył, prócz celom turystycznym, również jako antena telewizyjna. Hotel i pierwotne schronisko (zmieniona nazwa to Schronisko Uczestników Pracy Społecznej, cz. Chatu brigádníků) był do 1962 r. rekonstruowany według projektu architekta Karla Wintera. Pod koniec stycznia następnego roku, podczas nieostrożnego rozmrażania rurociągu, wybuchł w hotelu pożar, który strawił cały budynek (taki sam los w następnym roku spotkał i schronisko – jednak przyczyna była inna: rozmrażanie odzieży – masz Ci los, ach ci ludzie…). Mimo wszystko nie miałem pozostać opustoszały. O tym w następnym odcinku.

35

Automobily na vrcholu Ještědu (pol. Samochody na szczycie Ještědu). 1941 r. Źródło.

38

Letecký pohled na vyhořelý hotel (pol. Widok z lotu ptaka na spalonych hotel). 1963 r. Źródło.

Ještědzkie krzyże
A skoro była już mowa o wieżach, to teraz czas na krzyże, a te stawiono mi na głowie już, poczekajcie – niech no sobie przypomnę – chyba już w XVIII wieku… Pierwszy krzyż na szczycie został rzekomo wzniesiony w roku 1737, był kamienny i wytrzymam aż do 1812 r., gdy się przewrócił. Wiecie o tym ode mnie, ale i również moglibyście przeczytać w kronice księdza Jana Karla Rohna z roku 1763. Pisał tak: 1737. W tymże roku administrator urzędu dla Liberca pan Melchior Lorenz, dokładnie to on miał na Geschkenberku [tj. Ještěd] polecić postawienie kamiennego krzyża.

12

Jan Karel Rohn w „Blahověst” z 1890 r. Źródło.

Niemniej jednak żeby tradycja krzyża na szczycie była kontynuowana, po roku 1834 postawiono krzyż, ale drewniany. O ile pamięć mnie nie myli, kolejny krzyż, ten z lat 80. XX w., w tajemniczych okolicznościach został ścięty, rzekomo na polecenie tutejszego komunistycznego przewodniczącego Rady Narodowej w Libercu (ale ciii!). Tymczasem ostatni ma już ponad 20 lat…

19

Obecnie stojący krzyż na szczycie. Źródło.

Turystyczne rekordy
Miałem wspomnieć o tych turystach, którzy wręcz nie mogli beze mnie żyć. Był taki jeden entuzjasta, Adolf Trenkler, który codziennie wchodził na mnie w celu kuracji odchudzającej i w roku 1900 osiągnął liczbę 2000 wejść. Czyj był pomysł na liczenie? Oczywiście Niemców, którzy prowadzili ewidencję ilości pieszych wejść na wierzchołek góry i każdego roku udostępniali nazwiska osób, które dostały się na szczyt najwięcej razy. A teraz kilka statystyk:

27

Rudolf Kauschka (1883-1960) – to on wygrał pierwsze zawody w saneczkarstwie w Mistrzostwach Europy 1914 r., które były organizowane na trasie zboczami Ještědu. [1]

  • w roku 1922 Rudolf Kauschka wszedł z kolegą na mój wierzchołek 12 razy w ciągu jednego dnia (była już o nim mowa w Pan Ještěd)
  • właścicielką rekordu w ilości wejść na mnie w ciągu jednego roku była od roku 1937 Lilly Flassaková, która w wtedy weszła na szczyt łącznie 709 razy
  • w roku 1937 inna pani, Frieda Mandeliková, pokonała granicę 5000 wejść, za co wtedy otrzymała srebrną odznakę
  • wyczyn Flassakovéj został pokonał dopiero 28 IV 2006 r. przez 37-letni rencista Vladimír Ježek z Liberca, który tego dnia wszedł na mój szczyt po raz 712 (swoje wchodzenie kontynuował i 6 lipca zdobył mnie po raz 1000)
4

Nasivka stovkari – naszywka setnego wejścia na szczyt. Źródło.

Odznaka ze szczerego złota za 10 tys. wejść jednakże już nie została przyznana, ponieważ współzawodnictwo zniknęło w okresie II wojny światowej wraz z innymi aktywistami DGV. A dziś? Dziś już jest tradycją, że na Nowy Rok organizowany jest KČT Lokomotiva Liberec „Novoroční výstup na Ještěd” (pol. „Noworoczne wejście na Ještěd”) i wtedy to setki turystów pieszo weszło na mnie.

To do zobaczenia wkrótce. Będzie o tym obecnym hotelu, kolejce, skoczniach i…

Inne wpisy z kategorii Ještěd:

[1] Jan Vítek, Martin Leschinger, Východní Čechy a okolí. Nejkrásnější výlety, 2011, s. 25. Więcej.

Reklamy

5 komentarzy do “Jestem Ještěd #2

  1. Pingback: Hotel s vysílačem | Kaszubka w Czechach

  2. Pingback: Kabinová lanová dráha na Ještěd | Kaszubka w Czechach

  3. Pingback: Kabinová lanová dráha na Ještěd #4 | Kaszubka w Czechach

  4. Pingback: Pan Ještěd #1 | Kaszubka w Czechach

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s