Grunsberg Szur-Lipińskich #4

2

Grunsberg na mapie z przełomu XVIII i XIX w. [7].

Czas na omówienie ostatnich właścicieli Klawkowa – Szur Lipińskich. Rejent, pisarz grodzki, podzielił swój majątek między dzieci, a jeden z synów, organizator pospolitego ruszenia za czasów Napoleona, częściowo sprzedał swe dobra, a w Krojantach rozpoczął budowę klasycystycznego dworu.  

Grunsberg /Klawkowo – niewielka wieś w powiecie chojnickim.

Rodzina Schur-Lipińskich
Po Somnitzach, od 1778 r., dobra krojanckie miała w posiadaniu rodzina Schur-Lipińskich [1]. W tym okresie Krojanty, które wysunęły się na pierwszy plan, zaczęły stanowić centrum nowopowstającego zbioru majątków – tzw. klucza krojanckiego [2]. Przyjrzyjmy się Jakubowi Szur-Lipińskiemu. Piastował on u schyłku Rzeczypospolitej szlacheckiej poważny urząd pomorskiego pisarza grodzkiego (rejenta). Z obu jego małżeństw wyszło siedmioro dzieci: Onufry, Andrzej, Dionizy, Anna, Antonina, Teodora i Franciszek, na które się żalił w swoim testamencie z powodu procesowania się o posiadane dobra. W roku 1799 doszło między spadkobiercami (rodzeństwem) do ugody o następującej treści. Onufry otrzymał Krojanty, Grunsberg, połowę Kłodawy, Klapkenkrug (karczmę), Sandkrug, Ostrowite i Małą Kłodawę, jednak w 1821 r. sprzedał je głównemu bankowi (HauptBank) w Berlinie i osiadł w powiecie świeckim [3]. Nie wiadomo niestety, przez jaki okres Grunsberg był w posiadaniu HauptBank w Berlinie.

Gen. Onufry Szur-Lipiński
Ciekawszą postacią wydaje się być najstarszy syn Jakuba, Onufry. Urodził się w 1770 r. w Krojantach. Podczas kampanii napoleońskiej 1806/1807 przygotował pospolite ruszenie w dawnym województwie malborskim, a później chełmińskim i pomorskim. Jego praca jego nie należała do łatwych ze względu na niejasność sytuacji po zawarciu pokoju w Tylży. Przydzielony został do bezpośredniej dyspozycji cesarza Napoleona i wtedy dosłużył się stopnia generała wojsk polskich w Księstwie Warszawskim [4]. Sprzedał swoje dobra, w tym Grunsberg, w 1821 r., ale najprawdopodobniej wrócił i rozpoczął budowę nowego dworu (w stylu klasycystycznym [5]) w Krojantach [6]. Po nim następuje dwudziestolecie, kiedy nie wiemy, w czyich rękach był Grunsberg. A od lat 70. XIX w. pojawia się baron Eckardstein…

P1070501

Pamiątkowy obelisk z okazji 670-lecia Klawkowa postawiony przed wiejską świetlicą.

Wpisy dotyczące Klawkowa:

[1] Spotykana pisownia nazwiska: Schur-Lipiński, Shur-Lipiński, Szur-Lipiński.
[2] Cz. Wycech, Powiat Chojnice. Ziemia – ludzie – przeszłość. Życie gospodarcze i społeczne, Chojnice 1936, s. 255; K. Ostrowski, Bedeker chojnicki A-Ż, Chojnice 2009, s. 186.
[3] J. Karnowski, Generał Onufry Szur-Lipiński, Zabory, nr 3, 1935, s. 4.
[4] Z. Stromski, Pamięci godni. Chojnicki słownik biograficzny 1275-1980, Bydgoszcz 1986, s. 60.
[5] K. Ostrowski, Dwór pod miastem, Gazeta Pomorska, 31 VII 1999, nr 177 (15490).
[6] R. Kaja, Przewodnik po zespołach pałacowych i dworskich. Walory przyrodniczo-architektoniczne, Bydgoszcz 2002, s. 95.
[7] Fragment mapy Karte von OstPreussen nebst Prussisch und WestPreussen nebstdem Netzdistrict aufgenommen unter Leitung des Königl. Preuss. Staats Minister von Schroetter in den Jahren von 1796 bis 1802, art. XIV, skala 1 : 150 000.

Reklamy

10 komentarzy do “Grunsberg Szur-Lipińskich #4

  1. Pingback: Jak się nazywały dobra rycerza Clawko? | Kaszubka w Czechach

  2. Pingback: Zabawy pana barona | Kaszubka w Czechach

  3. Pingback: Właściciele Klawkowa w XVI w. | Kaszubka w Czechach

  4. Pingback: Klawkowo a właściciele klucza krojanckiego | Kaszubka w Czechach

  5. Pingback: Jak się nazywały dobra rycerza Clawko? #1 | Kaszubka w Czechach

  6. Pingback: Właściciele Klawkowa w XVI w. #2 | Kaszubka w Czechach

  7. Pingback: Klawkowo a właściciele klucza krojanckiego #3 | Kaszubka w Czechach

  8. Pingback: Zabawy pana barona #5 | Kaszubka w Czechach

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s