Ewangelickie wzgórze zapomnienia #4

2

Wzgórze Ewangelickie – w lewej części fotografii, przed dnim Chojnicki Dim Kultury. Źródło.

Kto decyduje o tym, co wybudować na terenie po zlikwidowanym cmentarzu ewangelickim? Jakie jeszcze niespodzianki kryje pod sobą park, który nosił kiedyś imię Róży Luksemburg? Jak będzie wyglądał złoty środek?

Jak promować, by szanować?
W 2009 r. miasto Chojnice miało pomysł na zagospodarowania terenu na Wzgórzu Ewangelickim. Plany przewidywały w tym miejscu galerię handlową. Co na to pomorski konserwator zabytków Marian Kwapiński? Czytaj dalej

Ewangelickie wzgórze zapomnienia #3

IMG_0005

Legendarny czarny ptak.

Przed powstaniem cmentarza, tak dawno, że już nikt tego nie pamięta, na wzgórzu rosło ogromne drzewo, na którym wieszano złoczyńców skazanych na śmierć. Pewnego razu miał być stracony młody człowiek, który dopuścił się strasznej zbrodni…

Czarne ptaki
Dalej legenda opowiada o nagłej burzy, która nadeszła nad wzgórze w momencie wykonywania wyroku. Wtedy piorun strzelił w drzewo, które wypaliło się razem z wisielcem, po którym zostało kilka czarnych piór. Do dziś mieszkańcom nocami ukazuje się w tym miejscu czarny kruk – dusza, która nie może opuścić tego świata. Ale to tylko legenda[1], jednak czarne ptaki do teraz krążą nad Wzgórzem Ewangelickim. Czytaj dalej

Ewangelickie wzgórze zapomnienia #2

5

Mury cmentarza poewangelickiego po rozbiórce. Źródło.

Skoro już znane są początki ewangelickiego cmentarza, to przyszedł czas na jego likwidację. Komu i dlaczego zależało na usunięciu nagrobków z nekropolii i to w taki sposób?

Problem zarastający krzakami
Sam cmentarz przetrwał 3 stulecia i był dwukrotnie poszerzany[1]. Do 1945 r. nekropolia była odwiedzana przez nieliczne osoby, jednak po wojnie została bez opieki i nadzoru ze względu na rozwiązanie gminy ewangelicko-unijnej. Za to na terenie cmentarza schronienie znaleźli przestępcy, dlatego władze miasta postanowiły zlikwidować problem zarastający krzakami, na którym nie ma żadnych zabytków ani pamiątek historycznych. Czytaj dalej

Ewangelickie wzgórze zapomnienia #1

6

Jeszcze na pocz. XX w. podawano w przewodnikach i opracowaniach monograficznych (m.in. w Fuehrer und Stadtplan von Konitz und Umgegend z 1910 r.), że najstarszy zachowany nagrobek na tym cmentarzu pochodzi z 1629 r. Na fotografii grób zamordowanego Ernesta Wintera, 1905 r. Źródło.

Po XVII-wiecznym chojnickim cmentarzu prawie nic się nie zachowało. Prawie – Jeszcze rosną drzewa, które to widziały… Dlaczego niemieccy żołnierze podczas II wojny światowej zaczęli dewastować ewangelicką nekropolię?

Luteranie przybywają do Chojnic
Zanim w Chojnicach założono cmentarz dla ewangelików na rogu obecnych ulic Gdańskiej i Świętopełka, Rolbieckiego i Swarożyca, protestanci byli chowani przy nekropoli opodal chojnickiej fary. W 1616 r., zgodnie z wyrokiem Trybunału Koronnego, gmina ewangelicka musiała zwrócić kościół wraz z cmentarzem katolikom. Jako że protestantów było więcej, to w ciągu 5 lat wyznaczyli nowe miejsce na wieczny spoczynek – wzgórze za Bramą Gdańską[1], czyli za obecnie stojącym Chojnickim Domem Kultury. Czytaj dalej