Cmentarny kościół w Broumovie #1

IMG_7166

W Broumovie nie sposób się zgubić. Do drewnianego kościółka prowadzi zielony szlak.

Zaledwie 10 km od granicy polsko-czeskiej (na trasie Nowa Ruda – Broumov) stoi najstarszy drewniany kościół w Czechach. Kto go zbudował? Czym są otaczające go soboty? To tylko połowa atrakcji z Broumovskiej vrchoviny.

Zabytek Gór Stołowych
Dokładnie to rzymskokatolicki cmentarny kościół Panny Marii (czes. římskokatolický hřbitovní kostel Panny Marie) – to drewniany unikat nie tylko w Broumovie, ale i w całych Czechach. Nazywany jest kościołem „Przy naszej miłej Pani” albo „Przy Pannie Marii pod lipami”. W XIII w. ziemie te, wraz ze stojącą w tym miejscu drewnianą świątynią, trafiły do rąk praskich benedyktynów. To dzięki nim Broumov jest taki znany…

IMG_7160

Tablica z opisem zabytku.

IMG_7043

Główna brama na cmentarz.

22

Reprodukcja panoramy Broumova z 1700 r. na widokówce. W dolnym prawym rogu kościółek cmentarny. Źródło.

5

Zdjęcie terenu cmentarza z 1940 r. Źródło.

Husyckie spustoszenie
W 1421 r. w wyniku husyckiego oblężenia kościół spłonął, nie wiadomo jaki był zakres zniszczeń i odbudowy, dlatego nie można dziś z całą pewnością ocenić, które jego części są oryginalne, a które były dobudowane później. Benedyktyni odbudowali świątynię ok. 1450 r. (rok wcześniej dopiero zbierali datki na ten cel[1]) przeznaczyli ją jako kościół cmentarny. Odnowiono go w XVII w. – z tego okresu pochodzi wyposażenie wnętrza.

Spacerkiem po sobotach
Soboty[2] to niskie podcienia wsparte na słupach i przykryte jednospadowym dachem, otaczają drewniane kościółki lub cerkwie na całym lub części ich obwodu. Mają one konstrukcję słupową, a w dolnej części zazwyczaj są odeskowane lub odgrodzone balustradą. Takie soboty znajdują się przy broumovskim cmentarnym kościółku. Od XV w. były oryginalnie zamknięte drewnianą balustradą, ale w okresie wojny o sukcesję bawarską[3] na rozkaz pruskiego generała Heinricha Wilhelma von Anhalta w 1779 r. deski wyrwano. Od tego czasu soboty są otwarte we wszystkie strony.

1

Pocztówka z 1896 r. Źródło.

IMG_7165

Główne wejście do kościoła. Po obu stronach soboty.

W części #2 dalsza część historii oraz wirtualny spacer.


20

Znaczek turystyczny przedstawiający drewniany cmentarny kościół Panny Marii w Broumovie. Źródło.

[1] http://www.broumovsko.cz/cz/kostely-na-broumovsku/hrbitovni-kostel-panny-marie-v-broumove-2.
[2] W czeskiej terminologii słowo ochoz jest pojęciem niejednoznacznym, oznacza coś pomiędzy podcieniem a krużgankiem i triforium. To rodzaju galeryjki-korytarza, zadaszonego chodnika zbudowanego na zewnątrz kościoła. Można to słowo przetłumaczyć jako soboty. Nazwa „soboty” nawiązuje do dawnej praktyki wiernych, którzy przybywali ze znacznych odległości dzień wcześniej (czyli w sobotę) i oczekiwali do rana gromadząc się wokół kościoła – soboty dawały im schronienie przed opadami deszczu, wiatrem itp., ale ta funkcja pojawiła się zapewne dopiero w XVII w. W. Szolginia, Architektura, Warszawa 1992, s. 148.
[3] Konflikt toczył się w latach 1778-1779.

Reklamy

2 komentarze do “Cmentarny kościół w Broumovie #1

  1. Pingback: Cmentarny kościół w Broumovie #2 | Kaszubka w Czechach

  2. Pingback: Cmentarny kościół w Broumovie #2 | Kaszubka w Czechach

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s