Dlaczego Matejko nie był Czechem? #3

20

Jan Matejko „Rejtan – Upadek Polski”, 1866 r., olej na płótnie. 282 x 487 cm.  Zamek Królewski w Warszawie. Źródło. ”Koszulę z piersi zdarł, zupełnie jak w teatrze…”.

Czeskie korzenie jednego z najwybitniejszych polskich malarzy, propozycja posady dyrektora od praskiej Akademii Sztuk Pięknych, namalowanie postaci Jana Žižki na „Bitwie pod Grunwaldem” – to przykłady kilku czeskich epizodów w życiu Jana Matejki. Więc kim był – w jakim stopniu Czechem i Polakiem?

Działalność patriotyczna
Przyjaciel Jana Matejki, Marian Gorzkowski wspomina:

…bracia jego to byli zagorzali polscy patrioci. W domu dużo było ksiąg polskich, które albo głośno czytano, lub na osobności; mały Jaś zamiast iść do zabawy ciągle je czytał [1]. Czytaj dalej

Reklamy

Jan Alojzy Matejko czy Matějka? #1

17

W Polsce jest 2140 osób o nazwisku Matejko. Zamieszkują oni w 158 różnych powiatach i miastach. Najwięcej zameldowanych jest w Oświęcim ,a dokładnie 258. Źródło.

Najbardziej znany polski malarz był synem zniemczonego Czecha i spolszczonej Niemki. Kiedy właściwie się urodził i jak miał tak naprawdę na nazwisko?

Jeśli zapytalibyście mnie, z którym malarzem miałam do czynienia najwcześniej, odpowiem, że był to Jan Matejko. Wiem, że brzmi to banalnie, ale jeśli od małego patrzy się na „Bitwę pod Grunwaldem”, to przestaję się dziwić, dlaczego historia mnie zainteresowała i dlaczego jestem teraz tam, gdzie jestem. Zapraszam na 1 część zebranych przeze mnie ciekawostek z życia tego wielkiego artysty. Zapraszam również do  cyklu poświęconego jego czeskim przodkom (część #1, część #2, część #3).

IMG_7397

Według kalendarza na 2013 r. Jan Matejko urodził się 24 czerwca. Czy na pewno?

To kiedy w końcu urodził się Matejko? Czytaj dalej

Czeskie korzenie Jana Matejki #1

1

Plan Roudnic. Źródło.

Przenieśmy się na południowe Czechy do wsi Roudnice koło Hradca Králové. To tam urodził się František Xaver Matějka, ojciec Jana Matejki. Czy mieszkańcy tej małej wsi wiedzą ile w Polsce znaczy nazwisko Matejko?

Roudnice – spotkanie z kronikarką wsi
Roudnice, niewielka wieś gminna typu ulicówka – to tam udałam się w celach zbadania czeskich przodków Jana Matejki. Pierwsze kroki skierowałam na tamtejszy cmentarz, o którym już za chwilę. Następnie wybrałam się do urzędu gminy oraz biblioteki. Tam udzielono mi informacji, że owszem, w Roudnicach urodził się ojciec słynnego polskiego malarza, ale więcej dowiem się od kronikarki wsi, pani Marii Doležalové. Podano mi jej adres, jednak ze względu na czeski system numeracji, nie było to łatwe. W końcu znalazłam i zostałam miło przyjęta, tym bardziej, że kilka lat temu pojawili się w Roudnicach polscy dziennikarze [1], którzy również pytali o rodzinę Jana Matejki. Kronikarka udostępniła mi swoje materiały i artykuły, które dotyczyły rodziny Matejków. Czytaj dalej

Taniec z Alfonsem Muchą

IMG_3792

Przez lata rodzina ukrywała jego dzieła przed Niemcami, potem przed komunistami. Dopiero od lat 90. Czesi i świat ujrzeli go na nowo. To prawda – le style Mucha jest rozpoznawalny na pierwszy rzut oka. W centrum piękna, zmysłowa, długowłosa figura kobieta – wyidealizowana, wpisana jest w kompozycje płynnych miękkich linii, symboli i roślinnych ornamentów. A spojrzenie – sami zobaczcie.

Wspominam o tej postaci, ponieważ natknęłam się na jego „Taniec” w sklepie z używaną odzieżą w mojej rodzinnej miejscowości (a nie w Czechach). Czytaj dalej