Jan „Zmarzła koszula” Matejko #2

15

Pierwszy autoportret – nie widać na nim jeszcze krzywego nosa (ciekawe dlaczego…). J. Bogucki, Matejko, Warszawa 1956, s. 15

Kto nazywał Matejkę „zmarzłą koszulą” i dlaczego? Co odziedziczył po ojcu? W jakich okolicznościach złamał nos? Jego ulubioną zabawą było odprawianie mszy świętej – oto 2 część z życia wielkiego malarza.

Dzieciństwo wielkiego artysty
Jan Matejko urodził się jako 9 dziecko z 11 Franciszka Ksawerego Matějki i Joanny Karoliny Rossberg. Babci malarza, Paulina Giebułtowska, tak wspominała małego Jasia:

Biedne to było, blade, zmizerniałe chłopiątko; często zziębnięty, miał skłonność do odmrażania rąk i nóg, ojciec nazywał go „zmarzłą koszulą” [1]. Czytaj dalej

Reklamy

Czeskie korzenie Jana Matejki #3

12

Jan Matejko, Portret Franciszka Matejki z trojgiem dzieci, 1853, olej na płótnie, 59 x 53,5 cm. Muzeum Narodowe we Wrocławiu, depozyt w stałej ekspozycji w Domu Jana Matejki w Krakowie. Od lewej: Kazimierz, Jan i Marianna – rodzeństwo autora oraz ich ojciec. Źródło.

Miał być Czechem, został Polakiem. Miał być chłopem, został mieszczaninem. Miał być księdzem, został organistą. Po śmierci żony, został z 11 dzieci. Mowa o ojcu Jana Matejki.

Emigracja na Galicję
Co sprawiło, że Franciszek Ksawery przybył do Galicji? W jakich okolicznościach opuścił Czechy i w młodym wieku udał się do nieznanego dla siebie Krakowa? Tego typu emigracje nie były częstym zjawiskiem:

Zdarzenie to jednak w owych czasach było niezwykłe, bo chociaż Czesi dążyli do Polski i w niej zamieszkiwali znajdując u nas korzyści, to w każdym razie byli to ludzie już wyrobieni, starsi, dojrzali, a ciągnął ich do nas przymusowy prąd tylko dla zdobycia sobie jakiegoś stanowiska […]; można więc domyślać się, że to zagadkowe przesiedlenie się do nas tego tak młodziutkiego Czecha było spowodowane jakimś niezwykłym, niewyjaśnionym dotąd w domowym życiu jego zdarzeniem, które na zawsze pozostanie już tajemnicą! [1] Czytaj dalej