Dlaczego Matejko nie był Czechem? #3

20

Jan Matejko „Rejtan – Upadek Polski”, 1866 r., olej na płótnie. 282 x 487 cm.  Zamek Królewski w Warszawie. Źródło. ”Koszulę z piersi zdarł, zupełnie jak w teatrze…”.

Czeskie korzenie jednego z najwybitniejszych polskich malarzy, propozycja posady dyrektora od praskiej Akademii Sztuk Pięknych, namalowanie postaci Jana Žižki na „Bitwie pod Grunwaldem” – to przykłady kilku czeskich epizodów w życiu Jana Matejki. Więc kim był – w jakim stopniu Czechem i Polakiem?

Działalność patriotyczna
Przyjaciel Jana Matejki, Marian Gorzkowski wspomina:

…bracia jego to byli zagorzali polscy patrioci. W domu dużo było ksiąg polskich, które albo głośno czytano, lub na osobności; mały Jaś zamiast iść do zabawy ciągle je czytał [1]. Czytaj dalej

Taniec z Alfonsem Muchą

IMG_3792

Przez lata rodzina ukrywała jego dzieła przed Niemcami, potem przed komunistami. Dopiero od lat 90. Czesi i świat ujrzeli go na nowo. To prawda – le style Mucha jest rozpoznawalny na pierwszy rzut oka. W centrum piękna, zmysłowa, długowłosa figura kobieta – wyidealizowana, wpisana jest w kompozycje płynnych miękkich linii, symboli i roślinnych ornamentów. A spojrzenie – sami zobaczcie.

Wspominam o tej postaci, ponieważ natknęłam się na jego „Taniec” w sklepie z używaną odzieżą w mojej rodzinnej miejscowości (a nie w Czechach). Czytaj dalej