Wileńszczyzna z wiatrakami

6

Jeden z wiatraków na Wileńszczyźnie pędzla Bronisława Jamontta. Źródło.

Uczył się w Wilnie i w Petersburgu. Porzucił studia prawnicze oraz stanowisko urzędnika, by móc malować, a potem? Miał wystawy już w całej Europie. Po 1945 r. trafił do Torunia. Pejzażysta, znawca akwaforty, pedagog. Co robi człowiek na jego obrazach z wiatrakami? Mowa o malarstwie Bronisława Jamontta.

Z Jamonttem od dawna
Na początku 2012 r. w toruńskim Muzeum Okręgowym miałam okazję zobaczyć wystawę poświęconą Bronisławowi Jamonttowi. W ramach zajęć uniwersyteckich każdy student miał wybrać jeden obraz, który mu się podoba (cóż za zadanie!). Ja, nie mając wątpliwości – wybrałam swój. Wkrótce jednak się okazało, że nie byłam do końca obiektywna, ponieważ tenże obraz był mi już znany. Półtora roku wcześniej widziałam go w domu na jednej z podkarpackich wsi. Jakież było moje zdziwienie, kiedy pół roku po wizycie w toruńskim muzeum ponownie zawitałam w domu przyjaciela spod Jarosławia, a tam ujrzałam mój wiatrak Bronisława Jamontta! Teraz już wiem, skąd moje zamiłowanie do wiatraków – ono powoli kiełkowało. Czytaj dalej

Reklamy

Ania z Przymuszewa #2

5

Bibliografia Anny Łajming [1].

 Czy faktycznie na kaszubskiej wsi nic się nie działo? A skoro się nie działo, to o czym pisała w 3 tomach Anna Łajming? Czego obawiali się Kaszubi, kiedy ujrzeli kometę? Zapraszam na literacki szlak, który powiedzie nam po ziemi miedzy borem a jeziorem.

Mądrość trwania a przesądy
W prozie Anny Łajming, o której była już mowa w części #1, znajdziemy obok siebie przesądy i zabobony oraz rozsądek i mądrość trwania. Bohaterowie mówią swoim szczęściem i niespełnieniem. To sprawia, że ich losy wydają się być prawdziwe, że one naprawdę miały miejsce. Co należy robić: szukać szczęścia czy zawierzyć przeznaczeniu? Co determinuje losy bohaterów i czy wszystkie skazane są na niepowodzenie? Czy ktoś zauważa tu problem w kaszubskiej mentalności, który już pojawił się w „Remusie” Majkowskiego [2]? Łajming posługuje się krótkimi formami literackimi, nie zawsze jednak są to opowiadania – więc co? Nowele, przypowieści skonkretyzowane miejscem i czasem, a może niekończąca się opowieść? Czytaj dalej

A ja nie chcę uciekać stąd!

Szpital psychiatryczny w Górnej Grupie w powiecie świeckim. Prędzej mieścił się tu klasztor, który zbudowano na zgliszczach pałacyku należącego niegdyś do siostry Ottona von Bismarcka. Mowa o największej w Polsce filii szpitala psychiatrycznego. Co się wydarzyło 31 X 1980 r.? 

Posłuchajcie piosenki Jacka Kaczmarskiego (1957-2004), wykonanie Przemysław Gintrowski (1951-2012):

Czytaj dalej

Dzéń Jednotë Kaszëbów

9

Flaga kaszubska.

Dziś ważny dzień dla Kaszubów, a przynajmniej taki powinien być. Wiecie, że Czesi słyszeli o Kaszubach, ba, a nawet o nich piszą?

O kašubštině
Uważam się za Kaszubkę i będąc w Czechach zawsze zaznaczam, že pocházím z Kašub. Tym razem jedynie pokrótce przyjrzyjmy się książce Vladislava Knolla Kašubština v jazykovém kontaktu.

Kašubština je malý západoslovanský jazyk, o němž přes jeho blízkost češtině v Čechách mnoho nevíme [1].

Współczesny los kaszubszczyzny w istotny sposób wpłynął na wielkie polityczne zmiany, które znane są również w czeskiej historii. I właśnie na tle tych zmian język ten w XX wieku zaczął znikać. Dzięki tej książce będzie można więcej zrozumieć, jak doszło do tego, że kaszubszczyzna wyzwoliła się z silnego niemieckiego wpływu i zasymilowała się z językiem polskim. Niedługo więcej o stosunkach kaszubsko-czeskich. Na razie polecam „Z dziejów stosunków kaszubsko-czeskich” opracowane przez Dariusza Szymikowskiego [2]. Czytaj dalej